fbpx

info@tiemcoach.nl

+31 6 419 65 106

Tips om piekeren te verminderen bij AD(H)D

Denken heeft natuurlijk een belangrijke functie. Als we zouden stoppen met nadenken veranderen we in zombies die worden gedreven door oerdriften….. whhaaaaahh. We onderscheiden ons van dieren doordat we verder en dieper kunnen nadenken.

Het ver ontwikkelde denken heeft een controlerende en uitvoerende functie van ons reptielenbrein. Ons reptielenbrein reageert op impulsen en besluit dan in een split second of we voor een situatie moeten vluchten, vechten of bevriezen.

Het verschil tussen helpend denken en piekeren

We zijn als mens in staat om oorzaak-gevolg te denken, overstijgend en creatief te denken. Fijn! Maar wat nou als dit nadenken niet meer effectief is en leidt tot veel stress? Bijvoorbeeld omdat je steeds weer in dezelfde rondjes denkt of veel negatieve gedachten hebt? Tja, dan ben je dus aan het piekeren en te veel piekeren is niet goed voor je gezondheid. Tijd om het anders te doen dus!

“Piekeren is de verkeerde kant op fantaseren”

– Albert Einstein

De invloed van AD(H)D op piekeren

Wat is nu het effect van ADHD of ADD op piekeren? Allereerst wil ik gezegd hebben dat jij een fantastisch brein hebt! Heb jij enig idee waar jouw brein toe in staat is? Je bezit een waardevolle schat. Maar…..als jij nog niet de baas bent over je eigen brein dan heb je vooral last van een chaotisch hoofd en loop je steeds achter de feiten aan. Je gedachten zijn als het ware de baas over jou. Hoe je dit verandert vertel ik verderop in deze blog. Eerst is het belangrijk om te weten welke AD(H)D kenmerken invloed hebben op jouw piekergedrag.

Hoe denkt iemand met AD(H)D?

Zoals je misschien weet bestaat ons brein uit twee hersenhelften die allebei typerende kwaliteiten hebben. In de afbeelding zie je waar de linker- en rechterhersenhelft voor staan.

Zoals je ziet zit het aanbrengen van structuur en ordenen van informatie aan de linkerkant. Je verwerkt en analyseert de informatie dan stap-voor- stap om vervolgens een conclusie te trekken. Hierbij zijn woorden en begrippen belangrijk. De nadruk ligt op details, afzonderlijke feiten en de logische relaties tussen deze gegevens.

Iemand met AD(H)D gebruikt voornamelijk de rechterhelft en zal informatie van alle kanten willen bekijken. Je zet verbeeldingskracht in om het voor je te zien en checkt of het gevoelsmatig klopt. Je schiet in je denken van hot naar her (associatief denken) en zoekt naar patronen. Je wilt eerst het geheel zien en begrijpen en dan pas kun je gedachten omzetten in woorden en in actie komen.

De piekercocktail

Hoe zit het nu met het verband tussen deze manier van denken en piekergedrag? Eigenlijk is het heel simpel. Combineer de kwaliteiten van de rechterhersenhelft maar eens met weinig zelfvertrouwen. Hier heb je de perfecte piekercocktail die werkt als een selffulfilling prophecy (het zie je wel effect).

Weinig zelfvertrouwen gaat gepaard met negatieve overtuigingen over jezelf, de ander en de wereld. Deze overtuigingen doe je al op in je vroege jeugd. Je houdt deze overtuigingen als volwassene onbewust in stand. Voorbeelden van dieper gelegen overtuigingen die ik vaak hoor van volwassenen met AD(H)D zijn: “Ik ben raar of anders dan de rest”, “Ik ben niet goed genoeg” of “Ik doe er niet echt toe.” Als je hier diep van binnen van overtuigd bent, dan zal je informatie zoeken die deze vroegere beslissing ondersteunt.

Een voorbeeld van een piekercyclus:

Je constateert een probleem en je zoekt een oplossing. Waarschijnlijk wil je het liever nog vandaag dan morgen oplossen, want geduld is niet je sterkste kant, haha. Je haalt alle informatie die je hebt over dit onderwerp op uit je brein en je bedenkt allerlei opties die mogelijk kunnen gebeuren als gevolg van dit probleem. Je dwaalt af en haalt er regelmatig andere zaken bij die eigenlijk helemaal niet belangrijk zijn (bijzaken). Je verliest het overzicht en raakt in paniek. Je weet niet waar je moet beginnen, laat staan dat je nog weet wat je zelf echt wilt. Dit maakt je onzeker, met als gevolg dat je steeds dezelfde maalgedachten hebt over dit probleem en niet in actie komt. Herkenbaar?

Tips om piekeren te stoppen

Het tegenovergestelde van piekeren is positief en oplossingsgericht denken. Wist je al dat je je hersenen kunt trainen om anders te denken? Goed nieuws toch! Het gaat niet vanzelf, oefenen, oefenen, oefenen is het geheim.
Hoe anders zou het voor jou zijn als je piekergedachten kunt verminderen of ombuigen naar helpende gedachten? Je leven wordt er leuker, gemakkelijker en lichter door! En ik geef je graag wat tips om een begin te maken.

Let op…..deze tips zullen alleen voor je werken als je de tijd en rust neemt om het uit te werken en je er gevoelsmatig mee te verbinden. Anders blijft het bij een weten en alleen iets weten zorgt nog niet voor actie!!

Maak je gedachten visueel

Alles wat je opschrijft kun je voor je zien. Dit betekent dat je probleem en piekergedachten concreter voor je worden. Als je iets probeert op te lossen in je hoofd dan blijft de informatie abstract. Het zweeft als het ware door je hoofd en het is moeilijk om informatie te grijpen en combineren. Maak dus een schema dat je kunt gebruiken om je probleem goed in kaart te brengen.

Voorbeeld van een schema voor probleemoplossing:

Benodigdheden: papier, liniaal, pen en eventueel 4 verschillende kleuren (als je verschillende kleuren gebruikt voor de kolommen, is je schema overzichtelijker)

– Schrijf boven aan je blad kort en duidelijk het probleem op.
– Maak een tabel met vier kolommen en zes tot acht rijen. Boven kolom 1 zet je oplossingen, kolom 2 voors, kolom 3 tegens en kolom 4 de score.
– Bedenk nu alle mogelijke oplossingen die in je opkomen om je probleem te tackelen. Schrijf alles op, hoe gek of onlogisch het ook lijkt!
– Als je alle oplossingen hebt opgeschreven schrijf je de voordelen van de oplossing in het kolom Voors.
– Vervolgens schrijf je alle nadelen van de oplossing op in de kolom ‘tegens’
– Nu geef je iedere oplossing een score. De hoogste score voer je uit!

Visualiseer wat je wel wilt

Denk andersom en maak gebruik van je AD(H)D talent door te visualiseren! Veel bekende en succesvolle mensen gebruiken deze techniek om hun doelen te realiseren. Je maakt gebruik van je verbeeldingskracht en beleving en omzeilt hiermee het beperkte en bewuste denken waar je in vast loopt. Visualisatie is een krachtige meditatievorm. Ik deel deze techniek graag met je. Klik op de button om het te downloaden.

Stap in de helikopter

Boven in de lucht kan je het geheel overzien. De helikoptertechniek is een handige tool als je merkt dat je snel verzand in details en je vastbijt in een deel van je probleem. Door de situatie van een afstand te bekijken, kom je gevoelsmatig wat los van het probleem. Dit helpt om sneller in actie te komen. Denk maar eens aan het adviseren van een goede vriend, dat is toch veel gemakkelijker dan iets oplossen voor jezelf? Dit komt omdat je minder emotioneel betrokken bent en de verantwoordelijkheid voor de gevolgen niet hoeft te dragen.

Om in de helikopterview te stappen beantwoord je de volgende drie vragen:

Wat zijn de feiten van dit probleem? Schrijf deze op. Let op: feiten zijn voor iedereen waarneembaar. Interpretaties zijn gebaseerd op je eigen mening. Door enkel naar de feiten te kijken kom je wellicht tot een andere conclusie.

Wat zou ik mijn vriend adviseren in deze situatie? Volg je eigen advies op en vertrouw erop dat je kunt improviseren (= een ad(h)d talent) als het niet helemaal blijkt te werken!

Stel jezelf de vraag: ‘Moet ik hier nu wat mee doen?’ Herhaal deze zin met de klemtoon elke keer op het volgende woord! Moet ik… Moet ik….Moet ik hier
Zo ja, hoe heb je er nu invloed op? Is je antwoord NEE? Dan kan je het probleem nu loslaten.

Start met meditatie

Meditatie is een krachtig middel. Als iets mijn hoofd rustiger en kalmer heeft gemaakt is het wel het aanleren van meditatie! Meer positieve effecten van regelmatig mediteren zijn onder andere: een betere focus, anders kunnen omgaan met stressvolle gebeurtenissen en betere werking van je immuunsysteem. Ik begrijp dat mediteren nog niet gemakkelijk is als je snel en diep nadenkt. Daarom is het goed om te weten dat je jouw mindset kunt trainen. Naarmate je meer meditatie ervaring opdoet en je houdt aan de drie belangrijke basisprincipes zal je direct meer rust ervaren in je hoofd en hart. Als je wilt oefenen en jezelf wilt verdiepen in meditatie, kan ik je mijn online meditatiecursus of groepsmeditaties aanraden.

Werk aan de onderliggende oorzaak van je piekergedrag

Ben jij een echte piekeraar? En heb je al veel geprobeerd om hier vanaf te komen zonder het gewenste resultaat? Dan kan het zijn dat je last hebt van onbewuste, negatieve overtuigingen die ervoor zorgen dat jij struggels ervaart in je leven. Vaak gaan overtuigingen gepaard met een bepaald thema of een terugkerende emotie waar je mee worstelt. Dit kan angst, verdriet, onmacht, boosheid, schuld of schaamte zijn.

Overtuigingen hebben we allemaal, zowel positief als negatief. Het zijn beslissingen die worden gemaakt onder invloed van belangrijke of pijnlijke gebeurtenissen in je leven. Deze beslissingen helpen je op dat moment om met de situatie om te kunnen gaan en soms letterlijk om te overleven. Ze worden vervolgens opgeslagen in je onderbewuste. Later in je leven kan het zijn dat diezelfde overtuiging je gaat tegenwerken of beperken. Dit komt omdat je bent gegroeid. Inmiddels heb je andere handvatten gevonden om met dergelijke situaties om te gaan. Maar……je overtuiging blijft bestaan en voor je werken. Je komt hierdoor op den duur in een innerlijk conflict.

Je kunt van negatieve overtuigingen afkomen. Ik wil je aanraden om hier professionele hulp bij te zoeken. Dit kan in de vorm van cognitieve gedragstherapie bij een psycholoog of je volgt een coachtraject om negatieve overtuigingen en vastzittende emoties los te kunnen laten.

Zelfvertrouwen

Uiteindelijk wil iedereen gezien en gehoord worden. De reis in het leven gaat over jouw plek durven innemen. In je gezin, relatie, vriendengroep, familie en bij collega’s. Als je voldoende zelfkennis hebt, kan je werken aan je zelfvertrouwen. Met voldoende zelfvertrouwen weet je dat je krachtig genoeg bent om iedere situatie aan te kunnen gaan in het leven. Je weet wat je kwaliteiten zijn en kan deze inzetten. Daarnaast ben je verbonden met wat je echt belangrijk vindt en je handelt hier naar. Voldoende zelfvertrouwen betekent dus minder piekeren!! Geloof in jezelf. Je bent, net zoals iedereen, niet perfect en precies goed zoals je bent!

Liefs,
Janneke