fbpx

info@tiemcoach.nl

+31 6 419 65 106

Wat is faalangst? Waar komt faalangst vandaan?

Wat is faalangst? Waar komt faalangst vandaan?
‘Ik weet dat ik fouten mag maken als mens, toch voel ik me altijd een lozer als ik fouten maak’

Faalangst betekent dat je bang bent om niet goed genoeg te zijn. Je bent bang om fouten te maken, je voelt bewijsdrang en je bent bang voor afwijzing. Deze angst kan tot uiting komen op meerdere gebieden in je leven. Het kan zijn dat je bang bent om te falen in je studie, je werk, als ouder, als vriend(in), als partner en zelfs om te falen als persoon in het leven.

Mensen met faalangst zijn vaak erg streng voor zichzelf en hebben last van een laag zelfbeeld. Je bent de hele tijd bezig om jezelf en je prestaties te beoordelen. Je voelt je regelmatig onzeker over wat je zegt en doet. Je moet veel van jezelf en wat je doet wil je goed doen. Faalangst wordt vaak versterkt in groepen, want dan vergelijk je jezelf met (de prestaties) van anderen.

Gezonde angst

Laten we ons eerst eens verdiepen in de emotie angst. Angst is een staat van alertheid en bezorgdheid en het is een gezonde emotie. Iedereen is wel eens bang.

Angst bereidt ons lichaam namelijk voor om snel te kunnen reageren. Als er gevaar dreigt vertelt ons brein ons, in een fractie van een seconde, dat we kunnen vechten, vluchten of bevriezen.

Denk bijvoorbeeld aan het terugtrekken van je kind als het plots oversteekt, of als je ineens op de rem moet trappen, omdat je in het verkeer wordt afgesneden. Angst is dus effectief bij potentieel gevaar en zwakt weer af als het gevaar voorbij is. Maar wat als je te vaak of te lang angst ervaart?

Ongezonde angst

Als je regelmatig en langere perioden last hebt van onzekerheid en angst, die niet in verhouding staat tot de situatie, spreken we van ongezonde angst. Angst is dan niet meer effectief maar belemmert je in je dagelijks functioneren. Je durft dingen niet aan te gaan of je neigt juist naar perfectionisme. Op deze manier leven kost je energie en stress.

Drie soorten faalangst

Sociale faalangst

Er zijn verschillende soorten faalangst. Als je last hebt van sociale faalangst betekent dit dat je bang bent voor sociale afwijzing. Je voelt je onzeker over je relaties en contact met anderen. Je bent bang dat je er niet bij hoort, dat mensen je niet aardig vinden of slecht over je denken.

Cognitieve faalangst

Cognitieve faalangst is de angst om niet slim genoeg te zijn. Dit gaat dus over je kennis. Je bent bang dat mensen je dom vinden. Veel studenten kennen het als examenvrees. Andere voorbeelden waarbij cognitieve faalangst kan opspelen zijn: sollicitatiegesprekken, geen vragen durven stellen als je iets niet begrijpt en bij presentaties.

Motorische faalangst

Bij motorische angst voel je je onzeker over je manier van bewegen. Bijvoorbeeld bij gym, (team)sport of spel. Je bent bang om onhandige fouten te maken. Ook kun je angst hebben om activiteiten te doen die fijne motoriek van je vragen zoals: tekenen, handvaardigheid, schrijven, eten of een muziekinstrument bespelen.

Last hebben van faalangst is stressvol. En dit is niet gezond, want stress kan leiden tot geestelijke en lichamelijke klachten. Faalangst is vaak hardnekkig en het weerhoudt je om echt te genieten van het leven en dat is zonde!

Als je te druk bezig bent om maar niet te falen, vergeet je te genieten van het moment zelf. Je kunt gelukkig wel leren hoe je met faalangst kunt omgaan. De eerste stap is het (h)erkennen van je faalangst. Pas als je accepteert dat de angst er is, kan je er mee aan de slag.

Waar komt faalangst vandaan?

Faalangst en je omgeving

Faalangst ligt geworteld in een negatief zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen. Vaak ontwikkeld een negatief zelfbeeld zich al in de vroege kinderjaren. Een van de oorzaken van faalangst is de omgeving waarin je opgroeit.

Je omgeving heeft invloed op het ontwikkelen en in stand houden van faalangst. Bijvoorbeeld als ouders of leerkrachten onrealistische verwachtingen hebben of druk uitoefenen om je goed te laten presteren op school.

Het is fijn als je op een gezonde manier wordt gestimuleerd, het is niet meer fijn als je het gevoel krijgt dat je onder druk wordt gezet en wordt gepusht. Dit doen ze vaak vanuit een goede bedoeling, ze willen immers het beste voor je.

Traumatische ervaringen als: gepest zijn, buitengesloten worden, problemen binnen het gezin kunnen ook een oorzaak zijn van faalangst.

Faalangst en karaktereigenschappen

Ook bepaalde eigenschappen als gevoeligheid, prestatiemotivatie en emotionele stabiliteit worden in verband gebracht met faalangst. Ik zal je uitleggen hoe het zit met deze eigenschappen:

Gevoelige mensen kunnen intenser voelen en zijn zintuiglijk gevoeliger dan gemiddeld. Je neemt dus meer prikkels waar en je emotiebeleving is intenser.

Emotionele stabiliteit zegt iets over hoe snel jij je van je stuk laat brengen of uit het veld laat slaan. En over hoe snel je een niet prettige gebeurtenis of gevoel kunt loslaten.  

Prestatiemotivatie hangt samen met je werkstijl, je drive om iets voor elkaar te krijgen. Dit is vaak een onbewust proces. Je kunt in actie komen omdat je bang bent dat iets mislukt. Je laat je dan leiden door angst en vermijding.

Of je kunt in actie komen omdat je naar je doel toe beweegt en je wilt dat iets slaagt. Dan is je motivatie gericht op het doel zelf. Je hebt vaak meer focus als je deze motivatiestijl hebt.

Faalangst en je manier van denken

We worden allemaal teleurgesteld of gekwetst in ons leven. Dit is niet prettig en willen we ook graag voorkomen. Als je een goede basis van zelfvertrouwen hebt, ben je weerbaarder voor tegenslagen in het leven. Mensen met een negatief zelfbeeld zijn vatbaarder voor faalangst. Als je voortdurend negatieve en niet realistische gedachten hebt over jezelf of de wereld, zal je alles wat daaraan bijdraagt zien als bewijs.

Het verzamelen van bewijs voor onze overtuigingen noemen we Self Fulfilling Prophecy. Je houdt dus je eigen faalangst in stand door de manier waarop je denkt. Dit is ook heel goed nieuws, want dat betekent dat jij je denkstijl ook weer zelf kunt veranderen! Je kunt namelijk leren om anders en positiever te denken. 

Bekende niet-helpende denkstijlen zijn:

  • Zwart-wit denken
  • Denken in Moeten
  • Invullen voor een ander
  • Toekomst voorspellen
  • Blijven fixeren op een negatief detail
  •  Generaliseren. Je gebruikt woorden als: alles, altijd, nooit, iedereen, overal.
Faalangst en de huidige samenleving

In onze huidige samenleving streven we naar vooruitgang en prestatie. Zelfontplooiing, uitblinken en succesvol zijn in je werk of studie is nu voor veel mensen belangrijk. We willen het ook allemaal goed doen op het gebied van gezondheid, vrije tijd en uiterlijk vertoon. Daarnaast willen we een bewogen sociaal leven, een fijne relatie en een perfect gezin hebben.

Dat is nogal wat allemaal! En vraag jezelf eens af, is het wel realistisch om op al deze gebieden goed te zijn? Als je het gevoel hebt dat je al deze ballen continu in de lucht moet houden om erbij te horen, kan dit leiden tot onzekerheid en faalangst.

Zelf je faalangst aanpakken met 3 waardevolle tips

Nu kan ik me voorstellen dat je helemaal klaar bent met je faalangst en er graag van af wilt. Een leven zonder faalangst is namelijk veel leuker en luchtiger!

Ik gun jou ook een leven zonder faalangst, daarom heb ik drie belangrijke tips voor je om zelf je faalangst aan te pakken. Wil jij deze tips ook graag ontvangen? Om ze aan te vragen klik je op deze link.

Geef een reactie